86 - « دولت بيدار » صبحدم مرغِ چمن با گلِ نوخاسته گفت * ناز ، كم كن كه درين باغ بسى چون تو شكفت گل بخنديد كه از راست نرنجيم ، ولى * هيچ عاشق سخنِ سخت به معشوق نگفت گر طمع دارى از آن جامِ مرصّع مِىِ لعل * اى بسا دُرّ كه به نوكِ مژه‌ات بايد سُفت تا ابد بوىِ محبّت به مشامش نَرسد * هركه خاكِ دَرِ ميخانه به رخساره نرُفت در گلستانِ ارَم دوش چو از لطفِ هوا * زلفِ سنبل به نسيمِ سحرى مىآشفت گفتم : اى مسند جم ، جام جهان‌بينت كو * گفت : افسوس كه آن دولتِ بيدار بخفت سخنِ عشق نَه آن است كه آيد به زبان * ساقيا مِى ده و كوتاه كن اين گفت و شنُفت اشكِ حافظ خرد و صبر به دريا انداخت * چه كند ؟ سوزِ غمِ عشق نيارست نهفت * توضيحات : ناز كم كن ( ناز را به كلى ترك كن ) نرفت ( جارو نكرد ) مرصع ( جواهرنشان ) سفت ( سوراخ كرد ) مىآشفت ( پريشان مىشد ) مسند جم ( مراد از گلستان ) بخفت ( خوابيد ) نيارست ( قادر نشد ) نهفت ( پنهان كرد ) معنى بيت ( 1 ) ( هنگام صبح ، بلبل به گل نوشكفته گفت كه كم ناز كن كه در اين باغ گلهاى زيادى شكفته است ) معنى بيت ( 3 ) ( اگر اميد دارى از آن جام گهرنشان پير مغان باده بنوشى ، پس اول بايد با نوك مژه‌ات براى يار ، مرواريد اشك سوراخ كنى ) معنى بيت ( 6 ) ( ديشب در گلستان باغ ارم شاه شجاع كه از الطاف هوا و از نسيم سحرى ، زلف سنبل آشفته مىشد گفتم : اى تخت سلطان گل ، آن جام جهان‌بين و دولت مساعد تو كجاست ؟ ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - از مسافر خبر بسيار خوبى دريافت مىكنى و يا خود به زودى خواهد آمد و راز دل و اسرار امور را برايتان بازگو خواهد كرد . 2 - بيمار كاملا شفا مىيابد و جاى هيچ‌گونه نگرانى نمىباشد ، مولودى زيبا ، در خانواده شما پا به عرصهء حيات مىگذارد . 3 - مسافرت فعلا جايز نيست ، خريد عالى است اما فروش چندان نفعى ندارد ، قرض ادا مىشود ، مژده‌اى دريافت مىكنيد . 4 - خواجه در بيت آخر مىفرمايد : ( عقل و شكيبايى حافظ در درياى غم غرق شده و عقل و صبر را به دريا انداخته و جلوى اشك خود را نمىتواند بگيرد ، و گريه و اشك او طغيان كرده و عنان از كفش ربوده به اندازه‌اى كه عقل و صبر مغلوب شده‌اند و ياراى پنهان كردن سوز و گداز را ندارد ) تو خود حديث مفصل بخوان از اين تفسير و معنى . 5 - زبانى نيش‌دار ، ولى قلبى پاك داريد ، بيشتر با اسب احساس سخن مىرانيد و رفتار خود را با عقل و تفكر همسان نمىسازيد ، آدمى احساسى ، غير منطقى ، مهربان ، دلسوز ، بخشنده ، دنيادوست هستيد كه خود را در پرده‌هاى اوهام و افكار غرق كرده‌اى ، سعى كن تغيير رويه بدهى و با منطق و استدلال عمل كنى . 6 - شخصى بلندقد ، گردن دراز ، سينه پهن ، موى خرمايى ، بينى نوك‌تيز و چانه‌اى دراز دارد بين شما شديدا اختلاف ايجاد مىكند زيرا او به شما حسادت مىورزد از او دورى كنيد . 7 - در هر كارى شكست خورده‌اى ، اشكال ندارد ، تجربه نصف دانايى است به زودى موفقيت بزرگى به دست مىآوريد . 8 - سعى كن رازهاى خود را براى كسى بازگو نكنيد و نذرهاى خود را ادا كنيد و همين پنجشنبه به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد كه گشايش حاصل خواهد شد و به مرادتان خواهيد رسيد ، عجله نكنيد . 9 - به او بگوييد كه با استادى مشورت كند و با توجه به عواقب كار دست به اقدام بزند و بىمطالعه كارى صورت ندهد كه اوضاع وخيم است .